Introduction | Common Statement | Links | Prayer Diary | Contacts | Porvoo in the past 4 years | Interchange | Young Porvoo | Events | Resources | Archive | Home |
 
 

Porvoo-samþykktin

3 - Það sem sameinar okkur í trúnni

29 Anglíkanskir menn í Bretlandi og á Írlandi og lúterskir menn á Norðurlöndum og í Eystrasaltslöndunum hafa aldrei fordæmt kirkjur hver annars og hafa aldrei skilið að skiptum formlega. Samt er nánara og dýpra samband þessara kirkna örugglega æskilegt. Það virðist nú vera mögulegt án þess að hverfa frá þeirri heilbrigðu og gjöfulu fjölbreytni sem hefur þróast í gegnum tíðina hvað varðar iðkun trúarinnar og boðun hennar. Anglíkanskar kirkjur hafa hneigst til að leggja áherslu á mikilvægi guðsþjónustulífs til tjáningar trúarinnar. Lúterskir menn hafa að vísu ekki afneitað þessu, en hafa lagt meira upp úr trúfræðilegum játningum. Báðir aðilar sjá samt sem áður lögmál bænar og lögmál trúar (lex orandi og lex credendi) sem náskyld fyrirbæri. Ágsborgarjátningin og Trúargreinarnar 39 urðu til undir mismunandi kringumstæðum til að fullnægja mismunandi þörfum, og þær gegna ekki sama hlutverki í lífi kirknanna. Í þessum játningum er margt sett fram á sama hátt og þær vitna báðar um trú kirkjunnar í gegnum aldirnar. Með því að byggja á þessum grunni hafa samkirkjuleg tengsl nú á dögum hjálpað á áhrifaríkan hátt að svara vissum þrálátum spurningum, og þar með dregið fram í dagsljósið nákvæmar en áður að hve miklu leyti við höfum sama skilning á eðli og hlutverki kirkjunnar sem og grundvallaratriðum trúarinnar. Við erum kölluð til að treysta samfélagið, stíga ný skref í áttina að sýnilegri einingu, og til nýrrar samstöðu að því marki að bera sameiginlega vitni í orði og verki einum Drottni, einni trú og einni skírn.
30 Til að ná þessu marki höfum við sett fram það efnislega samkomulag um trúaratriði sem er á milli okkar. Hér byggjum við á Skírn, kvöldmáltíð og prestsþjónustu (Lima-skýrslan) og opinberum viðbrögðum kirkna okkar við þeim texta. Við byggjum líka á fyrri tilraunum til að skýra eðli og umfang þess samkomulags sem er milli anglíkanskra og lúterskra kirkna. Þar má m.a. finna Pullach-skýrsluna frá 1973 [1], Helsinki-skýrsluna frá 1983 [2], Cold Ash-skýrsluna frá 1983 [3], Afleiðingar fagnaðarerindisins frá 1988 [4], Meissen-yfirlýsinguna frá 1988 [5] og Niagara-skýrsluna frá 1988 [6]. Allir þessir textar vitna um umtalsverða einingu um trúaratriði milli kirkjudeilda okkar. Við höfum ausið af innsæi þessara texta við gerð þessa samkomulags um trúarefni. Ennfremur höfum við notast að nokkru leyti við niðurstöður samræðna á milli anglíkönsku kirknanna og rómversk-kaþólsku kirkjunnar annars vegar og rómversk-kaþólsku kirkjunnar og lúterskra kirkna hins vegar.
31 Sú samstaða í trúarefnum sem kemur fram í áðurnefndum textum var staðfest í ályktun Lambeth-ráðstefnunnar 1988. Þar kemur fram að ráðstefnan:
    ...viðurkenni að kirkju Jesú Krists sé að finna í samfélagi lúterskra manna sem okkar eigin, á grundvelli þeirrar miklu samstöðu sem náðst hefur í alþjóðlegum, svæðisbundnum og þjóðlegum samræðum milli anglíkanskra og lúterskra kirkna og í ljósi samfélags um Orðið og sakramentin sem reynsla er af í hefð beggja kirkna [7].
  Hliðstæða staðfestingu er að finna í ályktun áttunda þings Lúterska heimssambandsins í Curitiba í febrúar 1990:
    Þetta þing ályktar að Lúterska heimssambandið endurnýi það markmið sitt að taka upp fullt samfélag við anglíkanskar kirkjur og það hvetur aðildarkirkjur sínar að stíga nauðsynleg skref í átt að þessu markmiði... Lúterska heimssambandið telur þakkarverð þau skref að samfélagi kirkna sem aðildarkirkjur hafa nú þegar stigið með anglíkönskum kirkjum í einstökum þjóðríkjum eða svæðum og hvetur þær til að halda áfram [8].
32 Hér drögum við saman helstu trúaratriði og venjur sem við eigum sameiginlega:
  a Við viðurkennum að reglurit Gamla og Nýja testamentisins séu fullnægjandi, innblásnar og ákvarðandi heimildir og vitnisburður, spámannlegur og postullegur, um opinberun Guðs í Jesú Kristi. [9] Lestur Ritninganna á móðurmáli fólks er hluti af almennum guðsþjónustum okkar. Við trúum því að í Ritningunum, sem Orði Guðs og vitnisburði um fagnaðarerindið, sé eilíft líf boðið öllu mannkyni og að þær innihaldi allt það sem er nauðsynlegt til hjálpræðis.
  b Við trúum að vilji Guðs og boðorð séu nauðsynleg kristinni boðun, trú og lífi. Boðorð Guðs hvetja okkur til að elska Guð og náungann, og að lifa og þjóna honum til lofs og dýrðar. Á sama tíma afhjúpar boðorð Guðs syndir okkar og stöðuga þörf á náð hans.
  c Við trúum á og boðum fagnaðarerindið um að í Jesú Kristi elski Guð og endurleysi heiminn. Við "höfum sama skilning á náð Guðs sem réttlætir, m.ö.o. að við erum talin réttlát og réttlætt fyrir Guði aðeins af náð fyrir trú að tilstuðlan Drottins okkar og frelsara Jesú Krists, en ekki vegna eigin verka eða ágætis... Báðar hefðirnar staðfesta að réttlæting hljóti að leiða til góðra verka; sönn trú leiðir til kærleika" [10]. Við öðlumst Heilagan anda sem endurnýjar hjörtu okkar og býr okkur og kallar til góðra verka. [11] Eins og réttlæting og helgun eru tvær hliðar á sama guðlega verki þá eru lifandi trú og kærleikur óaðskiljanleg í lífi trúaðs manns. [12]
  d Við játum trú kirkjunnar í gegnum aldirnar eins og hana er að finna í Níkeujátningunni (Nikæno-Constantinopolitanum) og Postullegu trúarjátningunni og játum grundvallarkenningar um þrenninguna og Krist sem þessar játningar vitna um. Það er að segja við trúum að Jesús frá Nasaret sé sannur Guð og sannur maður og að Guð sé einn Guð í þremur persónum, Föður, Syni og Heilögum anda. [13] Þessi trú er skilmerkilega sett fram í Trúargreinunum 39 [14], og í Ágsborgarjátningunni [15].
  e Við játum og iðkum hina postullegu trú í guðsþjónustuhefðinni. Við viðurkennum að í guðsþjónustunni meðtökum við hjálpræðið í Kristi; ennfremur mikilvægi hennar við að mynda samsinni trúaðra (consensus fidelium). Við gleðjumst yfir hve "hin sameiginlega hefð okkar í andlegu lífi, guðsþjónustu og sakramentum" hefur gefið okkur lík guðsþjónustuform, textaraðir, sálma, tónsöng og bænir. Við erum undir áhrifum frá sömu endurnýjun í helgisiðum og ólíkum tjáningarformum úr mismunandi menningarlegu samheng i[16].
  f Við trúum að kirkjan sé stofnuð og henni viðhaldið af hinum þríeina Guði fyrir frelsunarverk Guðs í orði og sakramentum. Við trúum því að kirkjan sé tákn, tæki og frumgróði ríkis Guðs. En við viðurkennum einnig að hún þarfnast stöðugrar siðbótar og endurnýjunar [17].
  g Við trúum því að fyrir skírn í vatni í nafni hins þríeina Guðs, gefi Hann skírnþega hlutdeild í dauða og upprisu Jesú Krists og taki hann í eina, heilaga almenna og postullega kirkju, og gefi honum náðargjöf nýs lífs í Heilögum anda. Þar sem okkar kirkjur iðka og leggja áherslu á barnaskírn þá tökum við einnig alvarlega uppfræðslu skírðra barna svo þau þroskist til fylgdar við Krist [18]. Í hefð okkar allra fylgir skírninni sá siður að ferma. Við viðurkennum tvenns konar iðkun fermingarinnar í kirkjum okkar þar sem báðar eiga sér fyrirmynd frá fyrri öldum; í anglíkönsku kirkjunum annast biskupinn ferminguna; á Norðurlöndum og í Eystrasaltslöndum er það prestur á hverjum stað sem annast hana. Í öllum kirkjum okkar felur fermingin í sér ákall til hins þríeina Guðs og endurnýjun skírnarheitisins. Þá er sú bæn einnig beðin að fermingarþeginn megi hljóta styrk nú og að eilífu, fyrir endurnýjun skírnarnáðarinnar.
  h Við trúum því að líkami og blóð Krists séu sannarlega nærverandi, þeim útdeilt og þau meðtekin í formi brauðs og víns í heilagri kvöldmáltíð. Á þennan hátt meðtökum við líkama og blóð Krists hins krossfesta og upprisna og í honum fyrirgefningu syndanna ásamt annarri umbun sem við hljótum af píslum hans [19]. Minning kvöldmáltíðarinnar er ekki aðeins fólgin í að minnast einhvers sem er liðið og þýðingar þess, heldur er hún kröftug boðun kirkjunnar á máttarverkum Guðs [20]. Enda þótt við séum þess ekki umkomin að fórna Guði verðugri fórn, þá gefur Kristur okkur hlutdeild í sjálfsfórn sinni fyrir Föðurinn; hinni einu, fullkomnu og nægjanlegu fórn sem hann hefur fært fyrir okkur öll. Í kvöldmáltíðinni er Guð sjálfur að verki og gefur líkama Krists líf og endurnýjar sérhvern lim hans [21]. Í kvöldmáltíðinni er kirkjan endurnýjuð, nærð, styrkt í trú og von, í vitnisburði og þjónustu hins daglega lífs. Þar höfum við nú þegar fyrirmynd að hinni eilífu gleði í ríki Guðs [22].
  i Við trúum því að allir sem tilheyra kirkjunni séu kallaðir til að taka þátt í hinu postullega hlutverki. Sérhver skírður maður hefur þess vegna þegið margvíslegar gjafir og þjónustu af Heilögum anda. Hann er kallaður til að bjóða sjálfan sig að "lifandi fórn" og að biðja fyrir kirkjunni og frelsun heimsins. [23] Þetta er hinn almenni prestdómur alls lýðs Guðs og köllun til hlutverks og þjónustu (I.Pét.2:5).
  j Við trúum því að innan samfélags kirkjunnar séu vígðir þjónar til að þjóna gjörvöllum lýð Guðs. Við teljum að þjónusta orðs og sakramenta sé stofnuð af Guði sem gjöf til kirkju sinnar [24]. Eins og allir kristnir menn tengjast vígðir þjónar bæði prestdómi Krists og prestdómi kirkjunnar [25]. Þessi eining vígðra kennimanna kemur fram í þjónustu orðs og sakramenta. Í lífi kirkjunnar hefur þessi eining tekið á sig margvíslegar myndir. Hin þrefalda skipting í biskup, prest og djákna var alls ráðandi í kirkjunni fyrstu aldirnar og enn eru margar kirkjur sem viðhalda þessum þjónustustörfum, þó oft aðeins að hluta til. "Þá getur hin þrefalda þjónusta biskups, öldungs (prests) og djákna stuðlað að því að tjá þá einingu, sem vér leitum að og einnig verið leiðin að því marki" [26].
  k Við trúum að þjónusta hirðis og tilsjónarmanns (episkope) sem starfar á persónulegan, samábyrgan og félagslegan hátt, sé nauðsynleg til að vitna um og varðveita einingu og postullegt einkenni kirkjunnar [27]. Ennfremur er biskupsþjónustunni viðhaldið og hún notuð sem tákn um þá ætlun okkar að tryggja undir stjórn Guðs samfellt líf kirkjunnar í postullegu lífi og vitnisburði. Af þessum ástæðum hafa kirkjur okkar kosið að viðhalda þeim sið að velja einstakling til biskupsembættis [28].
  l Við eigum sameiginlega von um að Guðsríkið komi í fyllingu sinni. Við trúum því að í þessu hinsta samhengi séum við kölluð til að vinna að framgangi réttlætis, leita friðar og láta okkur annt um hinn skapaða heim. Skyldur Guðsríkisins eiga að stjórna lífi okkar í kirkjunni og viðhorfum okkar til heimsins. Í kristinni trú felst að Guð hefur hefur samið frið við heiminn fyrir Jesú "með blóði (hans) úthelltu á krossi (Kól.1:20) og þannig markað þungamiðju þar sem fjölskylda mannsins gæti orðið eitt" [29].
33 Þessi samantekt ber vitni um einingu í trú og kenningu. Enda þótt hún geri ekki þá kröfu til hvorrar hefðar fyrir sig að hún viðurkenni sérhverja framsetningu trúarsetninga sem einkennir hina, þá gerir hún samt þá kröfu að horfst sé í augu við og sigrast á þeim erfiðleikum sem enn eru í vegi nánara samfélags.

[1] Anglican-Lutheran International Conversations. The Report of the Conversations 1970-1972 authorized by the Lambeth Conference and the Lutheran World Federation (London, 1973) (Pullach), gr.17-82.
[2] Anglican-Lutheran Dialogue. The Report of the European commission, Helsinki, ágúst-september 1982 (London 1983) (Helsinki), gr.17-51.
[3] Anglican-Lutheran Relations. Report of the Anglican-Lutheran Joint Working Group. Cold Ash, Berkshire, England 28.nóv.-3.des. 1983 (London og Genf 1983).
[4] LED III.
[5] The Meissen Common Statement. On the Way to Visible Unity. Meissen, 18.mars 1988 (í The Meissen Agreement: Texts -CCU Occasional Paper nr.2., 1992) (Meissen), gr.14-16.
[6] Anglican-Lutheran International Continuation Committee, The Niagara Report. Report of the Anglican-Lutheran Consultation on Episcope. Niagara Falls, september 1987 (London, 1988), gr.60-80.
[7] The Truth Shall Make You Free: The Lambeth Conference 1988, (London 1988), bls.204: ályktun 4, gr.4.
[8] Ég hef heyrt óp lýðs míns: ályktun Lúterska heimssambandsins í Curitiba, Brasilíu, 29. janúar - 8. febrúar 1990, bls.107. Sjálf yfirlýsing þessa áttunda þings Lúterska heimssambandsins er til í íslenskri þýðingu sr.Halldórs Reynissonar og er að finna í heftinu Prestastefnan 1991.
[9] Pullach, gr.17.
[10] Meissen, gr.15, (vi), Helsinki gr.20.
[11] All Under One Christ. Statement on the Augsburg Confession by the Roman Catholic / Lutheran Joint Commission. Ágsborg, 23.febrúar 1980 (útgefið með Ways to Community (Genf, 1981)), gr.14.
[12] Salvation and the Church. An Agreed Statement by the Anglican - Roman Catholic International Commission - ARCIC II (London, 1987), gr.19.
[13] Meissen gr.15.(ii); sbr. Pullach gr.23-25.
[14] Sjá gr.VIII
[15] Sjá gr. I. og III.
[16] Sbr. Meissen, gr.15.(iii).
[17] Meissen gr.15.(vii); sbr. Helsinki gr.44-51, sbr. einnig gr.14-20 hér að ofan.
[18] Meissen gr.15.(iv); sbr. Helsinki, gr.22-25.
[19] Pullach, gr.67
[20] Anglican - Roman Catholic International Commission. The Final Report. Windsor, september 1981 (London, 1982) (ARCIC I), Eucharistic Doctrine, gr.5.
[21] Lima, máltíð Drottins, gr.2.
[22] sbr. Helsinki, gr.28
[23] Lima, þjónusta, gr.17.
[24] Sjá Niagara gr.68, Meissen gr.15.(viii) og Helsinki gr.32-42.
[25] Lima, þjónusta gr.17.
[26] Lima, þjónusta, gr.22.
[27] Sbr. Niagara, gr.69, Meissen, gr.15.(ix).
[28] Sjá Niagara gr.23-30,41-59 og 81-110, og Pullach, gr.79-82.
[29] God's Reign and Our Unity. The Report of the Anglican-Reformed International Committee 1981-1984 Woking, England, janúar 1984 (London, 1984), gr.18; Niagara, gr.70, Meissen, gr.15.(x).

Efnisyfirlit - Formáli formanna - Kafli I - Kafli II - Kafli III - Kafli IV - Kafli V

  
 
© The Porvoo Churches 2004 | Webmaster | Top of pages